Hoe Jules Destrooper koekjes een vast onderdeel werden van elk Belgisch kerstfeest

Waar komt het Jules Destrooper-koekje vandaan?

Het koekje komt uit Lo-Reninge, in de West-Vlaamse Westhoek. Jules Destrooper maakt er al sinds 1886 koekjes, en die groeiden volgens Gault&Millau uit tot een vaste waarde in de Belgische gastronomie. Vier jaar later, in 1890, lanceerde de koekjesbakker een eigen recept voor traditionele nieuwjaarswafeltjes. Dat staat onder meer in het portret van Jules Destrooper op 100% West-Vlaams.

Kijk even naar dat woord: nieuwjaars. Het recept waar de bakker zijn naam aan gaf, was geen koekje voor een gewone dinsdag. Het was een koekje voor de jaarwisseling. Het huis begon dus als een West-Vlaams streekproduct dat van bij de start aan de feestperiode vastzat. Dat is geen marketingverhaal achteraf, het zit in de oorsprong zelf.

Meer vertellen de bronnen niet. Ik ga er dus ook geen ontroerend verhaal over een bakkersoven en een besneeuwd dorpsplein bij verzinnen. Dat hoeft ook niet, want de twee jaartallen zeggen genoeg.

Reken het maar na. Wie vandaag zeventig is, groeide op in een land waar dat nieuwjaarsrecept al meer dan een halve eeuw bestond. Het koekje hoort dus al ruim een eeuw bij oud en nieuw. Dat is langer dan veel gewoontes die we vandaag "altijd al zo gedaan" noemen. Je grootouders hebben er nooit over moeten nadenken. Het lag er gewoon, elk jaar opnieuw, en daar begint elke traditie: bij herhaling, niet bij een besluit.

Van nieuwjaarswafeltje naar kerstkoekje: hoe schoof de traditie op?

Een precieze datum waarop het nieuwjaarswafeltje een kerstkoekje werd, bestaat niet. Wie je er toch een geeft, verzint hem. Mijn vaststelling is eenvoudiger: in België lopen kerst en nieuwjaar in elkaar over tot één lange feestperiode. Een koekje dat bij de jaarwisseling hoort, schuift dan vanzelf een week naar voren.

Denk aan hoe dat in de praktijk gaat. Op kerstavond, 24 december, komt de familie over de vloer. Er is koffie na het eten, of een glas voor wie blijft hangen. De trommel gaat open en wordt doorgegeven. Op tweede kerstdag staat hij nog op het buffet, voor de buren die even binnenspringen. Tegen nieuwjaarsdag is hij leeg. Niemand vraagt zich dan nog af of die koekjes voor kerst of voor nieuwjaar bedoeld waren. Het waren gewoon de koekjes van de feestdagen.

Dat werkt omdat een koekje bij elk soort bezoek past. Het past bij koffie om drie uur en bij een digestief om elf uur. Het past bij de schoonfamilie die twee uur blijft en bij de buurman die tien minuten komt. Je hoeft niets op te warmen of te snijden, en je hoeft het ook niet op een bord te schikken.

Zo kwam het nieuwjaarskoekje de kerstdagen binnen. Niet via een campagne, maar via de salontafel. En wat elk jaar op de salontafel staat, gaat op den duur bij het feest horen.

Wanneer wordt een streekproduct nationaal erfgoed? De mijlpalen op een rij

Daar is geen vaste dag voor, en ook geen stempel. Een streekproduct wordt erfgoed wanneer het hele land de naam kent zonder uitleg. De mijlpalen van Jules Destrooper die we met bronnen kunnen staven, passen op een bierviltje:

Ik had graag een rij toegevoegd in de trant van "in dat jaar veroverde het koekje heel Antwerpen". Die rij staat echter in geen enkele bron die ik vertrouw, dus blijft ze weg.

Wat de tabel wel zegt, is genoeg. De herkomst ligt in West-Vlaanderen en de bekendheid strekt zich vandaag over heel België uit. Daartussen ligt meer dan een eeuw waarin de naam bleef hangen. Zeg aan tafel dat je koekjes van Jules Destrooper meebrengt, en niemand vraagt welke. Dat is het moment waarop een streekproduct ophoudt een streekproduct te zijn: wanneer de naam volstaat.

Voor wie werkt een koekjescadeau, en wanneer past iets anders beter?

Een koekjestrommel werkt voor iedereen bij wie je op bezoek gaat. Hij werkt slecht voor wie geen zoet eet. Daartussen zit nog wat nuance:

• De gastheer of gastvrouw van het kerstdiner: de trommel gaat diezelfde avond open bij de koffie.
• Grootouders: zij kennen het koekje het langst, en zien hun naam op het deksel graag.
• Buren: een klein bedankje voor het hele jaar pakjes aannemen.
• Collega's: één trommel in de keuken van het werk, en de hele afdeling is mee.
• Minder geschikt: wie geen zoet eet, op dieet is of zelf bakt en daar trots op is.

Voor die laatste groep, en voor familie die "toch al alles heeft", werkt iets eetbaars dat ze effectief in de keuken gebruiken. Elke december draait ons atelier op volle toeren voor de Spaanse Extra Vierge Olijfolie. Mensen personaliseren die fles opvallend vaak als bedankje voor precies die familieleden. De Gepersonaliseerde Olijfolie (€24,95, 4,8 op 5, 227 reviews) ging vorig kerstseizoen (nov–dec 2025) ruim 300 keer de deur uit.

Dat cijfer zegt iets wat je nergens anders leest. Met kerst geven mensen graag iets dat opgaat en een naam draagt. Een fles olie die in de keuken staat, en een trommel koekjes die bij de koffie op tafel komt, volgen hetzelfde principe. Het Jules Destrooper-koekje verdiende zijn plek op het Belgische kerstfeest door er elk jaar gewoon te staan. Een cadeau dat daarop meesurft, hoeft zijn plek niet meer te verdienen. Wil je verder kijken, dan vind je alles op een rij bij Kerstcadeau.